เส้นทางชีวิตแพทย์แผนที่สู่จุดหมายปลายทาง

 พอ.ศภกิจ สงวนดีกุล
แพทย์เป็นวิชาชีพที่น่านับถือเนื่องจากทำงานอุทิศตนเพื่อช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ให้พ้นจากความทุกข์ ความเจ็บป่วย การดำเนินชีวิตจนถึงสุดเส้นทางของแพทย์แต่ละคนก็เหมือนกับถนนหลายสายหลากหลายเส้นทางที่มุ่งไปสู่ที่ต่างๆแตกต่างกันไปตามวิถีทางที่แต่ละคนต้องการ ซึ่งเป็นตัวอย่างแก่แพทย์รุ่นหลังที่เดินตามทางต่างๆกันไปตามความฝันที่ทุกคนมีคืออยากประสบความสำเร็จสูงสุด   เป็นผู้มีอำนาจ,เป็นผู้มีความรู้,เป็นผู้มีฐานะดี(รวย),เป็นผู้มีเกียรติ ยศ ,เป็นอาจารย์,เป็นผู้มีชื่อเสียง,เป็นผู้บำเพ็ญประโยชน์แก่สังคมช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ เป็นผู้มีสุขภาพดี และประการสุดท้ายมีความสุขสมหวัง เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนถึงเส้นทางและเป้าหมายจึงเขียนแผนที่ชีวิตจากความเป็นจริงดังนี้
1.)ฝ่ายบริหาร สูงสุด เป็นรัฐมนตรีกระทรวงสาธารณสุข,เจ้ากรมแพทย์ทหาร , คณะบดี,อธิการบดี,ผอ.
2.)ฝ่ายวิชาการ สูงสุด เป็นประธานราชวิทยาลัย,นายกสมาคมวิชาชีพ ผู้ทรงคุณวุฒิ,ผู้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการ(ศจ.,ผศ.)
3.)ผู้ทรงคุณวุฒิประจำทบ.กระทรวง
4.)แพทย์รับใช้ราชวงศ์ ประจำพระองค์ พระราชา,พระราชินี,รัชทายาท
5.) อาจารย์แพทย์
6.)แพทย์ประจำรพ.รัฐ
7.)ย้ายสังกัดกลาโหม ทบ. ทร. หรือทอ.
8.)ย้ายสังกัด รพ.สังกัดกระทรวงสาธารณสุขหรือกทม.
9.)ออกนอกราชการเป็นผู้บริหารรพ.เอกชน
10.)ออกนอกราชการเป็นแพทย์ประจำรพ.เอกชน
11.)ออกนอกราชการประกอบวิชาชีพอิสระ เปิดคลินิก
12.)ออกนอกราชการไปเป็นแพทย์อยู่ต่างประเทศ
13.)ประกอบวิชาชีพอื่นๆ เช่น ผู้บริหารสถานศึกษา,ทนาย,ขายประกันชีวิต,ประกอบธุรกิจขายสินค้า
14.)ออกบวชหาเส้นทางสู่จุดสูงสุดของชีวิตนิพพาน

หรือสรุปให้ง่าย
แพทย์ในราชการ
แพทย์นอกราชการ
ประกอบวิชาชีพอื่น
บวช

ทุกเส้นทางย่อมมีจุดหมายปลายทางทั้งสิ้น ดังนั้นจึงสรุปเส้นทางต่างๆเหมือนแผนที่สำหรับเดินทางเพื่อมุ่งไปสู่จุดหมาย การจะมุ่งไปสู่จุดหมายนั้นไม่แน่นอนอาจมีการเปลี่ยนทิศทางบ้างแต่ยังคงมุ่งไปสู่ที่หมาย ซึ่งการเดินทางจนถึงจุดหมายปลายทางย่อมดีกว่าผู้ที่ไม่รู้ทิศทางและไปไม่ถึงสุดเส้นทางที่ตนหวังไว้
ผู้ซึ่งเดินทางสู่จุดมุ่งหมาย ไม่ว่าจะสำเร็จสูงสุด หรือระดับต่างๆย่อมมีสิ่งสำคัญสำหรับเดินทางเหมือนกันคือความเป็นผู้มีคุณธรรม  บำเพ็ญบารมีที่หนุนนำไปสู่ความสำเร็จของการเป็นแพทย์ ประกอบไปด้วยความมีเมตตา ตั้งใจรักษาผู้ป่วยเจ็บให้พ้นความทุกข์ (มิใช่การก่อกรรมทำชั่วเพื่อให้ได้สิ่งที่ตนต้องการ เช่น ผู้ไม่มีศีลธรรมฆ่าฟัน ลักขโมย ให้ร้ายใส่ความ พรากสิ่งที่ผู้อื่นรัก ขาดสติมักได้รับผลร้าย เหมือนรถที่คว่ำกลางทางย่อมไปไม่ถึงสุดเส้นทางที่ตนหวังไว้หากแต่มีความประมาททำให้ไปไม่ถึงที่หมายสุดเส้นทางประสบความหายนะกลางทางเช่น บางคนที่ก่อคดีฆาตกรรมอำพรางสะเทือนขวัญจนติดคุกซึ่งไม่ควรเอาเป็นเยี่ยงอย่าง)
คนทุกคนเมื่อถึงที่หมายที่ตนหวังไว้ ก็ยังคงประสบสิ่งต่างๆเช่นเดียวกัน มีสุขบ้างทุกข์บ้างคละเคล้ากันไป เสมือนบทละครชีวิตหลายบทบาท ผู้เดินทางก็เป็นตัวละครที่เล่นไปตามบทที่กำหนด เมื่อถึงเวลาย่อมมีวันปิดฉาก การสวมหัวโขนถึงเวลาก็ต้องถอดหัวโขนอำลาโรงละคร เมื่อมีอำนาจก็ย่อมมีวันหมดอำนาจ แก่ เจ็บและสิ้นสุดที่ความตาย  ผู้ที่เข้าใจเส้นทางชีวิตรู้ที่หมาย  วิธีการ และใช้ชีวิตอย่างฉลาดมีคุณธรรมย่อมมีความสุขสงบ เมื่อตายแล้วทิ้งสมบัติ ชื่อเสียง และความทรงจำที่ดีไว้แก่อนุชนรุ่นหลัง บุตรหลานเป็นสมบัติที่ดีประจำตระกูล เมื่อตายแล้วย่อมไปสู่สุคติคือที่ดีที่ตนตั้งความหวังไว้ และก็มีบางคนที่เข้าใจสัจธรรมเลือกเส้นทางสุดท้ายและออกบวชเพื่อมุ่งหวังสิ่งสูงสุดที่หมายของการมีชีวิตเพื่อพ้นความทุกข์ สิ้นสุดการเวียนว่ายตายเกิด
ทุกเส้นทางสำหรับผู้เลือกเป็นแพทย์ที่ดีมักไปสู่จุดหมายปลายทางที่ดีเสมอ หวังว่าทุกท่านจะได้ศึกษาเส้นทางความฝันของคนที่เคยประสบความสำเร็จสูงสุดสมหวังในชีวิตและเลือกเส้นทางที่ถูกต้องสำหรับตัวท่านเอง

สรุปวาทะอันเป็นประโยชน์ซึ่งแสดงคมความคิดของผู้นำที่มีวิสัยทัศน์
ฝ่ายบริหาร
เจ้ากรมแพทย์ทหารบก “การจะประสบความสำเร็จได้ต้องประกอบไปด้วยคุณธรรมมีความซื่อสัตย์ บำเพ็ญประโยชน์สั่งสมบารมี(คุณความดี ช่วยเหลือผู้ทุกข์ยาก เป็นผู้ให้ ด้วยความเมตตา)ในราชการมีทั้งคนดีและคนเลวซึ่งมีการกระทำนานาประการทั้งดีและชั่ว ผู้ซึ่งไม่ซื่อสัตย์ทุจริต(โกง)มักจะมีอันเป็นไป
การดำเนินการต่างๆมิใช่แสวงหาทรัพย์ในทางมิชอบหรือการใช้การจัดงานเลี้ยงรื่นเริงพียงพื่อระดมทุนซึ่งต้องเสียเงิน หากใช้สติปัญญาคิดและสร้างโครงการอันเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมและเพื่อนมนุษย์มักได้รับการสนับสนุนและประสบความสำเร็จได้โดยง่ายเนื่องมีผู้ที่มีจิตกุศลมากมายยินดีบริจาคทุนทรัพย์และให้การสนับสนุน
การที่สามารถระดมเงินแม้เพียงเล็กน้อยโดยเก็บสะสมจนกลายเป็นเงินก้อนใหญ่เป็นสิ่งที่น่าภาคภูมิใจ เช่น โครงการหมออ่วมใจดี ร่วมกันบริจาคเพียงคนละ20บาทกลับกลายเป็นเงินล้าน การทำสิ่งดีที่แม้จะมีค่าน้อยยังดีกว่าคนที่มีเงินแล้วคิดจะซื้ออะไรก็ได้แล้วใช้เงินแสวงหาเอา
โครงการต่างๆที่คิดขึ้นแสดงถึงวิสัยทัศน์และสติปัญญา สร้างสิ่งที่ดีมีประโยชน์ซึ่งยังไม่มีให้บังเกิดมีขึ้นและเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม เช่น โครงการอภิบาลสงฆ์(สงเคราะห์ภิกษุที่อาพาธ),โครงการมุ่งฟ้าคว้าดาว (สร้างโครงการย่อยที่มีประโยชน์ในการพัฒนารพ.และการรักษาเพื่อนมนุษย์ ),โครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า 30บาทรักษาทุกโรค(สงเคราะห์คนยากจน) เป็นต้น
ผู้เป็นใหญ่มักไม่เห็นแก่ตัวย่อมแสดงการให้อย่างจริงใจ ให้โอกาส ให้งาน ให้ทรัพย์ ให้ชื่อเสียงเกียรติยศ เช่น ให้รางวัลแก่ผู้ตั้งใจทำความดี( เจ้ากรม พบ.แจกรางวัลหลายรางวัลแก่ผู้ตั้งใจทำงานเพื่อประโยชน์ขององค์กร) และสอนผู้อื่นให้รู้จักการให้และไม่เห็นแก่ตัว  ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก และสร้างบารมีแก่ตน  ประสบความสำเร็จด้วยดีดังกล่าว”
สรุปเคล็ดลับของความสำเร็จสูงสุด คือ บำเพ็ญบารมีสั่งสมคุณธรรมความดี ย่อมได้รับผลดี

เจ้ากรมแพทย์ทหารอากาศ "ก้าวหน้าในวิชาชีพด้วยผลงานทำงานที่รับมอบหมายให้ดีที่ีสุด ทำให้ประสบความสำเร็จ ตั้งเป้าหมายชีวิตที่ดีไม่สูงเกินไปคิดว่าจะเป็นหัวหน้าภาควิชาศัลยศาสตร์ หรือ เป็นผอ.รพ.ภูมิพลเท่านั้น การเรียนหลักสูตรต่างๆทางทหารทำให้มีเพื่อน พูดจาด้วยวาจาที่สุภาพมีหลักการ มีน้ำใจโอบอ้อมอารีมีเมตตา ผลสุดท้ายได้เป็นเจ้ากรมแพทย์ทหารอากาศโดยไม่ใช้เส้นสาย(บารมีผู้มีอำนาจเหนือกว่า)"คำพูดดังกล่าวแสดงวุฒิภาวะสูงเหมาะสมกับตำแหน่งเจ้ากรมแพทย์ทหารอากาศและควรเผยแพร่เป็นความรู้แก่ผู้รับราชการซึ่งควรปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริตทำหน้าที่ให้ดีที่ีสุดย่อมได้รับความสำเร็จดังที่มุ่งหวังไว้


ฝ่ายวิชาการ(ประธานราชวิทยาลัยศัลยแพทย์,ประธานวิทยาลัยประสาทศัลยแพทย์,ศัลยแพทย์อาวุโส)
การสร้างแพทย์หรือศัลยแพทย์ที่ดี ประกอบไปด้วยการอบรมด้านความรู้ คุณธรรม การศึกษาวิจัย การฝึกฝนด้านทักษะ การส่งเสริมด้านการศึกษาต่อเนื่อง ซึ่งได้มีการดำเนินการอย่างชาญฉลาดในการจัดทำโครงการฝึกศึกษาต่างๆ ที่มีอยู่และที่ไม่มีให้บังเกิดขึ้น รวมทั้งการควบคุมการฝึกอบรมหลักสูตรต่างๆให้มีคุณภาพเป็นที่ยอมรับและเชื่อมั่นของสังคม  ซึ่งเป็นการให้สิ่งที่มีค่าแก่ผู้เรียนและมีประโยชน์ต่อเพื่อนมนุษย์  เช่น การอบรม ATLS,Basic science,Research,Ethic  เพื่อสร้างศัลยแพทย์ที่มีคุณภาพและคุณธรรม (ปรัชญา: ใจเขาใจเรา สามารถนำมาใช้ได้ทุกยุคสมัย) การตรวจเยี่ยมรพ.ในภูมิภาคต่างๆทั่วประเทศเพื่อให้กำลังใจเพื่อนศัลยแพทย์ รับฟังปัญหา แนวทางการพัฒนาการบริการทางการแพทย์ และ การสร้างศัลยแพทย์ให้เพียงพอทั้งคุณภาพและปริมาณ

ด้านการอบรมจริยธรรม(โอวาทอดีตประธานราชวิทยาลัยศัลยแพทย์และคณะบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ) เปรียบเสมือนการใส่หัวใจของความเป็นมนุษย์ให้แก่แพทย์ประจำบ้านซึ่งนอกจากจะมีความรู้ความสามารถจะต้องเป็นคนดีมีคุณธรรม หรือมีหัวใจของความเป็นมนุษย์ สิ่งที่ทำให้ศัลยแพทย์แตกต่างกันได้แก่ฝีมือ(Skill dependent)ซึ่งฝึกฝนสะสมเป็นขีดความสามารถเฉพาะตัว ศัลยแพทย์ต้องทำงานในเวลาที่เร่งด่วนภายใต้ข้อจำกัดต่างๆซึ่งต้องเอาชนะปัญหา(เหมือนคนสู้กับวัวกระทิง)และรู้จักตัดสินใจจากข้อมูลที่มีอยู่ โดยการใช้ปรัชญาเช่นเดิมคือ ใจเขาใจเรา ให้คิดว่าถ้าเราเป็นผู้ป่วยหรือญาติเราจะทำเช่นใด เราควรทำเช่นเดียวกับเสมือนเป็นญาติของเราหรือเป็นตัวเรา ให้ทางเลือกหรือสิ่งที่ดีที่สุด การไม่ยึดติดในอัตตาตัวตนแต่รู้จักการทำงานเป็นทีม รู้จักรับฟังความคิดเห็นผู้อื่น กระทำการอย่างรอบคอบ สร้างศรัทธาความเชื่อถือไว้วางใจจากผู้ป่วยและญาติ การเรียนจากสถานการณ์จริงกรณีศึกษาเป็นเรื่องสำคัญนอกเหนือจากการอบรมทางวิชาการเพื่อให้รู้จักคิดประยุกต์ใช้ความรู้


ดังนั้นจึงเห็นได้ว่าผู้ที่ประสบความสำเร็จย่อมมีคุณธรรมประจำใจทุกคนอันเป็นสิ่งที่ควรเก็บไว้ในความทรงจำและถ่ายทอดเพื่อสอนศิษย์รุ่นหลังต่อไป
เดินทางตามแผนที่ไม่หลงทางสู่จุดหมายปลายทางที่ทุกท่านหวังไว้